Stotteren --» Speaking Circles

Stotteren is slechts 'n klein deel van je gehele mens zijn, dat even om mee te beginnen.

Hoewel Speaking Circles niet speciaal ontwikkeld zijn voor mensen die stotteren, zijn er zeker op dit gebied voor stotteraars voordelen mee te behalen. Sterker, hoewel Speaking Circles ontstaan zijn als methode voor spreken in het openbaar, de mogelijkheden voor "persoonlijke ontwikkeling" met Speaking Circles gaan veel verder dan uitsluitend t.b.v. "spreken in het openbaar".

1. Natuurlijk zijn alle "gewone" voordelen van Speaking Circles ook van toepassing voor stotteraars. Dat spreekt vanzelf, lijkt me. Zie daarvoor het hoofdstuk over Spreken in het openbaar.
2. De waarde van Speaking Circles voor stotteraars komt vooral naar voren op het gebied van de negatieve emoties die rond stotteren een rol spelen.
3. In het algemeen kun je stellen: "waar je aandacht aan geeft dat groeit". Met meer acceptatie van jezelf als mens die (toevallig) stottert, gaat er minder aandacht naar dat stotteren. Bij Speaking Circles ligt het accent uiteraard niet op stotteren, maar juist op "jezelf zijn in communicatie met anderen". Je wordt dus eerder afgeleid van die aandacht op stotteren.
4. Bij Speaking Circles wordt ook met "stilte" gewerkt. In dat geval is er uitsluitend sprake van "verbinding met je publiek", waarbij woorden geen rol spelen. In Speaking Circles krijg je waardering voor wie je bent en niet voor wat je zegt.
5. In Speaking Circles kan de manier waarop je naar jezelf kijkt als stotteraar veranderen en leiden tot meer zelfacceptatie en zelfvertrouwen, niet in de laatste plaats door de positieve waardering die je ontvangt en ook aan elkaar geeft.

Zonder in discussie te gaan over allerlei methoden om aan stotteren te werken, ben ik van mening dat "elke methode" die iets toevoegt aan een oplossing voor een probleem - en dus ook voor stotteren - bruikbaar is. Speaking Circles is in dit geval één van de mogelijkheden, en wel één die vooral zijn waarde heeft op het emotionele vlak.

Voor een uitgebreid artikel over "stotteren en Speaking Circles" van The British Stammering Association, klik hier.

Deze pagina over stotteren is niet wetenschappelijk onderbouwd. Dat is ook niet mijn bedoeling. De pagina is gebaseerd op mijn eigen inzichten en ervaringen (overigens als niet-stotteraar) met o.a. stotteraars én tevens op de ervaringen van deelnemers, o.a. vanuit vereniging Demosthenes.

Ervaringen van stotteraars:

Aan stotterende deelnemers vroeg ik te reageren op 'n aantal vragen na hun deelname aan één of meerdere open Speaking Circles in 2004/2005. Hun reacties (waar nodig/mogelijk ingekort) tref je hieronder aan.

1. Welke inzichten heeft de workshop je gegeven m.b.t. stotteren ?
Antwoorden:
In de workshops Speaking Circle leer je, dat het spreken eigenlijk vanzelf gaat als je een goed contact hebt met de toehoorders.

Ik was door het volgen van een stottertherapie al over een groot deel van mijn angst heen, om mijn stem en eventueel het stotteren te laten horen. Stotteren heeft volgens mij voornamelijk met angst te maken! [...........] Jouw oefeningen in het kontakt maken met de zaal, zonder iets te zeggen, gaven mij zoveel ontspanning, dat ik het gevoel had dat mij niets meer kon gebeuren. Daardoor lost de angst ook op, en dan maakt het ook niet meer uit of je soms wat moeilijk uit een woord komt. [.........] Jouw workshop heeft mij bevestigd, dat stotteren voornamelijk met angst te maken heeft!

Dat mensen veel minder kritisch naar je kijken dan jezelf doet en ook lang niet alles merken van wat er allemaal in je hoofd om gaat.

Dat het stotteren eigenlijk maar een erg klein onderdeel van je totale communicatie is. Ik heb bij Speaking Circles gemerkt dat het vooral gaat om contact te maken met jezelf en het publiek. Het stotteren staat dit contact maken niet in de weg.

2. Heeft de workshop je meer algemeen zelfvertrouwen gegeven ?
Antwoorden:
Ja, hoewel het voor mij nog veel oefening vraagt om minder negatief met mezelf en meer met de gesprekspartner bezig te zijn.

Mijn zelfvertrouwen is daardoor toegenomen.

Ja, ben toch wat positiever over mezelf gaan denken.

Gedurende een korte tijd, en vooral tijdens de workshops zelf, had ik de erg bijzondere ervaring dat het goed was zoals ik was en voelde ik echt een diep vertrouwen in mezelf. Echter, in mijn ervaring is zelfvertrouwen iets waar je aan moet blijven werken, en dat niet enkel door twee workshops gerealiseerd kan worden. Dat doet echter niets af aan het feit dat ik de beide workshops die ik heb bezocht erg bijzonder vond.

3. Heeft de workshop je meer zelfvertrouwen t.a.v. spreken gegeven ?
Antwoorden:
Ja, idem.

Ik heb niet zo'n gebrek aan algemeen zelfvertrouwen, maar mijn zelfvertrouwen t.a.v. spreken is door de workshop toegenomen.

Dat niet, al heb ik wel geleerd dat, alvorens te gaan spreken, eerst rustig de tijd te nemen en oogcontact te zoeken, de angst om voor een groep te staan wegzakt.

Het feit dat ik tien minuten een verhaal kon vertellen zonder veel voorbereiding geeft inderdaad wel een zeker vertrouwen. Maar een bepaald basisvertrouwen in mijn spreken had ik geloof ik al wel.

4. Wat vond je speciaal goed aan Speaking Circles ?
Antwoorden:
De oefeningen in het kontakt maken met de zaal en geheel ontspannen voor de zaal te staan. Als dat goed gaat, kan je niets meer gebeuren. En dat komt ook weer neer op het loslaten van angst.

De relaxte sfeer, [........] , het spirituele niveau, [.......]

De aandacht voor de positieve punten van iemands presentatie en het benoemen van hoe je op je publiek overkomt.

De eenvoud en de toch erg krachtige resultaten. Weinig mij bekende methodes voor spreken in het openbaar weten in dergelijke simpele aanwijzingen zoveel wijsheid te herbergen.

5. Welke effecten van de workshop heb je gemerkt in je dagelijks leven ?
Antwoorden:
Ik ga makkelijker oogcontact met gesprekspartners aan en vertrouw meer op het spontane ontstaan van "tekst".

Ik maak nog makkelijker kontakten met mensen. En omdat ik communicatie tussen mensen erg interessant vind, heb ik pas een workshop gevolgd in luistervaardigheden. Ook heel leuk!

Ik ben me er nu meer van bewust dat je met goed bedoelde kritiek en opmerkingen meer kwaad kunt aanrichten dan je denkt.
(noot van Stef: In Speaking Circles ontvang je uitsluitend "waardering".)

Deze effecten waren er bij mij vooral op de korte termijn, en dan met name op het gebied van zelfvertrouwen. Ik merkte een bepaalde openheid en ontspannenheid t.o.v. mezelf. Helaas merk ik wel dat die effecten lastig zijn om vast te houden.

6. Zou je vaker mee willen doen aan een Speaking Circle ?
Antwoorden:
Ja, hoewel de normale prijs voor de "hobby" deelnemer wel hoog is.

Ik denk dat ik met de ervaring van de door mij gevolgde workshop voorlopig vooruit kan.

Zeker wel, al moet die dan wel toegespitst zijn op stotteraars. Bij de “gewone” workshops mistte ik wel de aandacht voor de technische aspecten van een presentatie, zoals lichaamshouding, verstaanbaarheid enz.
(noot van Stef: in geen enkele Speaking Circle wordt gewerkt met individuele tips, hoe goed bedoeld zo ook zouden zijn.)

Ja, zeker weten.

7. Wat zou je dan een juiste prijs vinden ? ('n hele dag kost € 135,--incl.lunch/koffie/thee)
Antwoorden:
Tja, als je nagaat wat je voor een groeps-stottertherapie betaalt....... Als het vergoed zou worden is € 135.-- natuurlijk niet te hoog. Als het niet vergoed wordt, iets van € 80,-- of zo? Reiskosten komen er ook nog bij.

€ 135 vind ik een reeel bedrag.

Ik denk dat dat voor een groot deel van je beurs afhangt. [........] Maar voor een werkende met een goede baan vind ik 135 Euro zeker niet teveel geld.

8. Wat vindt je van deelname aan een Speaking Circle uitsluitend bedoeld voor mensen die stotteren ?
Antwoorden:
Ja, prima! Dit kan zeer goed een aanvulling op een stottertherapie zijn en is sowieso waardevol om mee te maken voor mensen die stotteren. Wil je echt stottertherapie geven, dan zou je er een logopedist bij dienen te betrekken, intake gesprek voeren, voortgangsgesprek(ken), contact onderhouden na de workshops, dossiers aanleggen, etc. Komt nogal wat bij kijken.
(noot van Stef: het is niet mijn intentie om Speaking Circles als zgn. "stottertherapie" te gaan aanbieden.)

Zelf heb ik daar geen interesse in. Zo als ik nu bezig ben, gaat het prima.

Ik denk dat Speaking Circles slecht als basis kan dienen. Ik vond het zelf bijvoorbeeld enger om zitten in de groep iets te zeggen dan staand voor de groep. In het dagelijks leven komt de eerstgenoemde situatie vaker voor. Ook niet-stotteraars hebben hier last van. Bijvoorbeeld, iemand van de ondernemingsraad houdt een presentatie. Na afloop is er de gelegenheid om vragen te stellen. Hoeveel mensen durven dan daadwerkelijk hun hand op te steken?
(noot van Stef: weinig mensen, helaas.)
Verder denk ik dat je dan wel moet samenwerken met een andere stotteraar omdat jijzelf niet weet wat er in het hoofd van een stotteraar om gaat.
(noot van Stef: van geen enkele persoon "weet" ik wat er in diens hoofd omgaat; daarnaast zou een (ex-) stotterende collega-facilitator m.i. zeker een meerwaarde betekenen.)

Misschien een goede zaak, maar ik weet niet hoe het uitpakt. Het kan namelijk zijn dat een mede-stotteraar meer let op het stotteren dan op wat iemand te vertellen heeft. Dat hoeft niet positief te zijn. Van de andere kant durft iemand die stottert misschien voor een groep stotterende mensen beter voor zijn of haar handicap uit te komen.

9. Wil je nog iets toevoegen wat je van belang vindt ?
Antwoorden:
Jij hebt zoveel bagage op spiritueel gebied, dat komt lang niet allemaal aan de orde tijdens de workshops. Kun je misschien iets meer plaats voor inruimen?
(noot van Stef: Soms is daar ruimte voor en vaak ook niet.)

Ik hoop dat je nog lang met het geven van workshops door zult gaan. Ik wens je daarom veel succes met het verder uitbouwen van de plaatsen waar je workshops kunt geven. Daarnaast hoop ik dat er tussen Demosthenes en Speaking Circles een vruchtbare samenwerking kan ontstaan waar we allebei van profiteren.
(noot van Stef: inmiddels, sinds september 2005 geef ik Speaking Circles in het hele land.)

* * *
Deze deelnemers wil ik bij deze nog eens hartelijk bedanken voor hun enthousiaste deelname aan de workshop(s) én voor hun uitvoerige medewerking aan de evaluatie.

Naar boven